معرفی اثر تاریخی:

پل تاریخی زنگشامحله تنکابن

شناسه خبر: ODUxMDM /

پل مذكور متعلق به اواخر دوره قاجاريه است و تنها اثر تاریخی آبادی زنگی شامحله می‌باشد که از گذشته بر جای مانده است. وجه‌تسمیه پل و روستا، بنا به روايات و افسانه‌های محلي بدين قرار است كه حاكمي در اين ناحيه حكومت می‌کرده كه ملازمان وي به‌وسیله زنگوله‌هایی ورودش را اطلاع می‌دادند به همين دليل اين محل به زنگشا محله معروف گرديد.

به گزارش تنکابن24، پل‌ها و آب‌بندها از بناهای غیرمذهبی هستند که در ادوار گذشته در مسیر راه‌ها و بر روی رودها ایجاد شده‌اند. مهم‌ترین پل‌ها در مسیر جاده‌های کاروانی و جاهایی که طغیان آب رودها غیرقابل‌کنترل بوده بنا شده‌اند. از دوران بسیار کهن هنگامی‌که بشر توانست آب را مهار کند و مسیر آن را مشخص سازد و از تنه درختان برای عبور و مرور از عرض رودخانه استفاده کند، کار پل‌سازی آغاز شده است.

رودها درواقع عامل جداکننده فرهنگ‌ها و سنن است زیرا که عامل ارتباط را با سختی مواجه می‌سازد، به‌طوری‌که عموماً در دو سوی رودهای بزرگ می‌توان تمایز فرهنگ را ملاحظه نمود. از دیرباز بشر سعی نموده است که با بستن پل بر روی رودها عامل فاصله را برطرف سازد و از طرفی به‌مرور که آدمی پیشرفت کرده و بر فنون معماری بالاتر و بهتری دست‌یافته، فن پل‌سازی نیز متحول شده و مسیر تکاملی یافته است.

 

غرب مازندران و بخصوص شهرستان تنکابن که پل موردبحث در آن قرار دارد، به دلیل برخورداری از کوهستان‌های مرتفع و برف‌گیر دارای رودهای فراوان است ازآنجاکه مرتفع‌ترین قسمت البرز در جانب البرز غربی و در همین محدوده بین تنکابن و چالوس واقع‌شده لذا دارای رودهای متعدد نیز می‌باشد که بعضاً حتی در فصول خشک تابستان نیز از آب نسبتاً فراوانی برخوردارند.

شایان ذکر است که در کوه‌های تخت سلیمان که در منطقه غربی کلاردشت واقع شده‌اند، تعداد هفت یخچال بزرگ واقع شده که بزرگ‌ترین یخچال‌های خاورمیانه محسوب می‌گردند. گاها ذوب تدریجی آن نیز از منابع تأمین آب رودهای منطقه بشمار می‌روند.

 

1_ موقعيت طبيعی اثر:

اثر در جلگه خزري و در منطقه معتدل و مرطوب و بر روي نهر «خشك مزر» منشعب از رودخانه دوهزار بسته شده است و حدود 200 متري شرق روستا جاي دارد. رودخانه‌ای كه پل بر روي آن احداث شده داراي رژیم طغياني است و سنگ‌های رودخانه‌ای عظیم‌الجثه كه در بستر آن قرار دارد، مؤيد اين نكته می‌باشد.

 

2- موقعيت مکاني اثر:

اثر در روستاي زنگشامحله دهستان گليجان از توابع بخش مركزي شهرستان تنكابن قرار دارد و فاصله آن تا مركز شهر كه در شمال آن واقع می‌باشد، 5 كيلومتر است. قابل‌ذکر اينكه جديداً نام «عماريه» را بر اين روستا نهاده‌اند. اطراف پل خانه‌های مسكوني و نيز در ضلع شمال شرقي آن باغ و منزل مسكوني آقاي سهراب رستم پور قرار دارد.

 

3- تاريخچه و وجه‌تسمیه اثر:

پل مذكور متعلق به اواخر دوره قاجاريه است و تنها اثر تاریخی آبادی زنگی شامحله می‌باشد که از گذشته بر جای مانده است. وجه‌تسمیه پل و روستا، بنا به روايات و افسانه‌های محلي بدين قرار است كه حاكمي در اين ناحيه حكومت می‌کرده كه ملازمان وي به‌وسیله زنگوله‌هایی ورودش را اطلاع می‌دادند به همين دليل اين محل به زنگشا محله معروف گرديد. البته برخي ديگر را عقيده بر اين است كه به علت حكومت مردي زنگي (زرنگي = سيستاني) در اين منطقه روستا به زنگ شاه محله موسوف گرديد.

 

4- نوع مالکيت اثر:

اثر در مسير راه عمومي داخل آبادي واقع شده است و مالكيت آن مربوط به وزارت راه و ترابری می‌باشد.

 

5- مشخصات اثر:

روي پل سنگفرش بوده و البته بلندترين نقطه پل را به طول و عرض 2 متر با سيمان پوشش داده‌اند. پل داراي چند دوره مرمتي می‌باشد.

در روي پل شيوه سنگفرش در ابتداي دو طرف ورودي آن به‌صورت رديف عمودي شمالي – جنوبي در امتداد هم چيده شده و بقيه سنگ‌ها را به‌طور نامنظم در كنار هم كار گذاشته‌اند.

 

 

6- ویژگی‌های خاص اثر:

 شيوه اجراي قوس، رومي می‌باشد كه با پايه سنگي و با ملات ساروج ساخته شده است. ابعاد اين اثر به طول 11 متر و عرض دهانه آن 65/4 متر و ضخامت طاق 60 سانتيمتر و ابعاد آجرهاي آن 4×20×20 سانتيمترمربع می‌باشد.

 

7- نوع بهره‌برداری قبلي و فعلي از اثر:

هم‌اکنون همچون گذشته از اين پل براي تردد وسايل نقليه و عبور و مرور عابر پياده استفاده می‌شود و پل تنها معبر موجود براي عبور از رودخانه در اين قسمت از روستا می‌باشد.

 

8- دخل و تصرفات انجام‌شده و مشهود در اثر:

 به نظر می‌آید كه پل درگذشته جان پناهي به‌صورت يك رديف آجر داشته اما اهالي فعلي روستا اطلاعي از اين جان‌پناه ندارند

 

9- وضعيت ايستايي اثر:

پل در وضعیت ایستایی مناسبی به سر می‌برد.

 

10- تعميرات انجام‌شده در اثر:

رودخانه در شرايط بارندگي طغيان كرده و باعث آسيب رسيدن به پل می‌شود و در دوره‌ای سيل باعث آسيب رساندن به قسمتي از پل شده و با همياري مردم منطقه دیواره‌هایی از سنگ و سيمان در ضلع جنوب غربي و شمال غربي پل در كنار بستر رودخانه احداث کرده‌اند كه يك سر اين بندها به پل متصل می‌گردد. اين بندها از رانش خاك اطراف پل و تخريب آن در اثر سيلاب جلوگيري می‌کند.

 

 

نظرات
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
مهمترین عناوین

کیمیا سامانه